Afval exporteren naar het buitenland klinkt misschien niet direct als de meest duurzame oplossing. Toch is dat in veel gevallen juist wel zo. Binnen Europa gelden strenge regels voor het transport en de verwerking van afval- en grondstofstromen. Materialen mogen alleen worden geëxporteerd als ze op een verantwoorde manier worden gerecycled of hergebruikt. Met de invoering van de nieuwe Europese EVOA-regels verandert er bovendien het nodige. We spraken hierover met Coen Heymans, Materials Expert bij Valor.
Waarom gaat afval eigenlijk de grens over?
"Niet alle afvalstromen kunnen in Nederland op de beste manier worden verwerkt. Soms beschikken bedrijven in andere landen over betere recyclingtechnieken of is daar meer verwerkingscapaciteit beschikbaar. In die gevallen kan het duurzamer zijn om afval of grondstoffen naar het buitenland te vervoeren voor recycling."
Wat verandert er door de nieuwe EVOA-regels?
"De Europese regels voor het exporteren van afval zijn veranderd. Sinds 21 mei 2026 moeten aanvragen voor de export van bepaalde afvalstromen digitaal worden geregeld via het Europese systeem Diwass. Vanaf 1 januari geldt dit ook voor grondstofstromen zoals papier, kunststoffen en metalen. Deze materialen vallen onder de zogenoemde groenelijststoffen. Door de nieuwe regels wordt het exportproces binnen Europa verder geharmoniseerd en gecontroleerd."
Is export van afval per definitie slecht voor het milieu?
"Zeker niet. Afval mag alleen worden geëxporteerd als het een nuttige toepassing krijgt, bijvoorbeeld door recycling tot grondstof of materiaal hergebruik. Bij de beoordeling wordt niet alleen gekeken naar de verwerkingsmethode, maar ook naar factoren zoals transportafstand en de manier van vervoer. Het doel is altijd om te zorgen voor een duurzame verwerking."
Welke rol speelt Valor in dit proces?
"Valor zorgt ervoor dat de ingezamelde afval- en grondstofstromen zo nuttig en duurzaam mogelijk worden verwerkt. Soms is de beste oplossing in Nederland beschikbaar, maar soms ligt die juist in het buitenland. Wij kijken steeds naar de optie die het meeste oplevert voor mens, milieu, financieel en hergebruik van materialen."
Valor zoekt dus altijd naar de beste en meest duurzame verwerking van afvalstromen. Verwacht je dat de nieuwe Europese regels die mogelijkheden vergroten of juist beperken?
"Op korte termijn zullen de mogelijkheden waarschijnlijk iets beperkter worden. Voor bepaalde afvalstromen, zoals kunststoffen, gelden namelijk extra beperkingen. Vanaf 21 november 2026 moeten deze binnen Europa worden verwerkt. Op de langere termijn kan dit juist positieve effecten hebben. De verwachting is dat Europa hierdoor meer investeert in eigen recyclingcapaciteit. Dat kan leiden tot meer hoogwaardige recycling van waardevolle grondstoffen binnen Europa."
Wat is volgens jou het grootste misverstand dat mensen hebben over afvalexport?
"Veel mensen denken bij afvalexport direct aan het dumpen van afval in andere landen. Dat beeld klopt al lang niet meer. De export van afval- en grondstofstromen is streng gereguleerd. Organisaties moeten kunnen aantonen dat het materiaal op een nuttige en duurzame manier wordt verwerkt. Zonder dat bewijs wordt geen toestemming gegeven om afval de grens over te brengen. Het uiteindelijke doel is om materialen zo goed mogelijk te hergebruiken, zodat we grondstoffen behouden voor toekomstige generaties."